Tăng trưởng cho vay, rủi ro tín dụng và khả năng sinh lời: Trường hợp các ngân hàng thương mại Việt Nam

Lê Hoàng Vinh1, Lê Thị Thanh Hương2, , Đinh Đỗ Hạnh Nguyên3, Bùi Hương Ly3
1 Trường Đại học Kinh tế - Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh
2 Trường Đại học Tài chính – Marketing
3 Trường Đại học Kinh tế - Luật
Bài báo PDF
0
Ngày xuất bản: 21/07/2026
Ngày xuất bản Online: 25/06/2026
Chuyên mục: Tài chính, Ngân hàng, Kế toán, Kiểm toán
DOI: https://doi.org/10.52932/jfmr.v17i1visp.1137

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Cho vay là một trong các hoạt động trung gian tài chính cốt lõi của ngân hàng thương mại; vì vậy tăng trưởng cho vay được kỳ vọng mang lại lợi nhuận nhiều hơn cho ngân hàng, và mức độ của mối liên kết này là khác nhau tùy vào rủi ro tín dụng của người vay. Theo đó, mục tiêu của bài viết này là khám phá vai trò điều tiết của rủi ro tín dụng đối với tác động của tăng trưởng cho vay đến khả năng sinh lời cho trường hợp các ngân hàng thương mại Việt Nam. Dữ liệu thứ cấp được sử dụng bao gồm 375 quan sát cho mỗi biến từ 25 ngân hàng trong giai đoạn 15 năm (2010-2024). Mô hình PCSE là sự lựa chọn cuối cùng, và tính vững đã được khẳng định thông qua sử dụng đồng thời ROA và ROE để đo lường khả năng sinh lời. Kết quả ước lượng đã chỉ ra rằng, tăng trưởng cho vay tác động cùng chiều đến khả năng sinh lời, và tác động này được khuyến đại hơn bởi vai trò điều tiết của rủi ro tín dụng. Bên cạnh đó, rủi ro tín dụng còn tác động ngược chiều đến khả năng sinh lời. Những bằng chứng thực nghiệm này là thông tin hữu ích không chỉ đối với nhà quản lý ngân hàng trong việc hoạch định chính sách tăng trưởng và quản lý rủi ro gắn với mục tiêu lợi nhuận, mà còn dành cho các chủ thể khác trong việc đưa ra các quyết định có liên quan.

Abstract

Lending is one of the core financial intermediation activities of commercial banks; therefore, loan growth is expected to bring more profits to banks, and the level of this association varies depending on the credit risk of the borrowers. Accordingly, the aim of this paper is to explore the moderating role of credit risk on the impact of loan growth on profitability for the case of Vietnamese commercial banks. Secondary data used includes 375 observations for each variable from 25 banks over a 15-year period (2010-2024). The PCSE model is the final choice, and the robustness is confirmed by using both ROA and ROE to measure bank profitability. The estimation results show that loan growth has a positive impact on profitability, and this impact is amplified by the moderating role of credit risk. In addition, credit risk also has a negative impact on profitability. These empirical evidences are useful information not only for bank managers in formulating growth and risk management policies associated with profit targets, but also for stakeholders in making related decisions.

Từ khóa

Khả năng sinh lời; Rủi ro tín dụng; Tăng trưởng cho vay

Chi tiết bài viết

Lĩnh vực kinh tế (JEL Codes)

G10 - General - General Financial Markets, G20 - General - G21 - Banks • Depository Institutions • Micro Finance Institutions • Mortgages - Financial Institutions and Services

Tài liệu tham khảo

Abdelaziz, H., Rim, B., & Helmi, H. (2022). The interactional relationships between credit risk, liquidity risk and bank profitability in MENA region. Global Business Review, 23(3), 561-583. https://doi.org/10.1177/0972150919879304.
Akerlof, G. A. (1970). The market for "lemons": Quality uncertainty and the market mechanism. The Quarterly Journal of Economics, 84(3), 488-500. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-214850-7.50022-X.
Beck, N., & Katz, J. N. (1995). What to do (and not to do) with time-series cross-section data. American political science review, 89(3), 634-647. https://doi.org/10.2307/2082979.
Berger, A. N., & DeYoung, R. (1997). Problem loans and cost efficiency in commercial banks. Journal of Banking and Finance, 21(6), 849–870. https://doi.org/10.1016/S0378-4266(97)00003-4.
Bernanke, B. S., & Gertler, M. (1995). Inside the black box: the credit channel of monetary policy transmission. Journal of Economic perspectives, 9(4), 27-48. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.27.
Brealey, R. A., Myers, S. C., Allen, F., & Edmans, A. (2023). Principle of Corporate Finance. McGraw Hill.
Cao, J. (2021). The Economics of Banking. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429356773.
Eyalsalman, S., Alzubi, K., & Marashdeh, Z. (2024). The impact of IFRS 9, liquidity risk, credit risk and capital on banks’ performance. Journal of Governance and Regulation, 13(1), 396-404. https://doi.org/10.22495/jgrv13i1siart13.
Fauziah, R. S., & Fadhilah, N. H. K. (2022). The impact of credit risk on the profitability with characteristics bank as control variables. JAK (Jurnal Akuntansi) Kajian Ilmiah Akuntansi, 9(2), 145-158. http://doi.org/10.30656/Jak.V9i2.4346.
Feleke, T. M., & Tafere, H. T. (2025). Determinants of credit risk of commercial banks in Ethiopia. Journal of Innovation and Entrepreneurship, 14(1), 1-29. https://doi.org/10.1186/s13731-025-00564-y.
Gupta, S., & Bansal, R. (2024). Manifestations of loan growth–profitability and non-performing loans–a study of the Indian banking sector. South Asian Journal of Business Studies, 13(4), 616–636. https://doi.org/10.1108/SAJBS-04-2023-0100.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivirate Data Analysis. Cengage Learning.
Haninah, H., & Masdjojo, G. N. (2022). The Effect of Third-Party Funds Growth, Credit Growth, Non Performing Loan (NPL) and Interest Rate on Profitability in Conventional Commercial Banks Listed on Idx for The Period 2018-2021. Jurnal Ekonomi, 11(02), 897-906. https://ejournal.seaninstitute.or.id/index.php/Ekonomi/article/view/440.
Hayes, A.F. (2022). Introduction to Mediation, Moderation, and Conditional Process Analysis: A Regression-Based Approach. The Guilford Press.
Ho, T. H., Le, T. D., & Nguyen, D. T. (2021). Abnormal loan growth and bank risk-taking in Vietnam: A quantile regression approach. Cogent Business & Management, 8(1), 1908004. https://doi.org/10.1080/23311975.2021.1908004.
Jaya, B. J., Hefri, B. N. F., Suryanti, A., & Wulandari, T. R. (2024). The relationship between loan growth, risk, and bank performance: Evidence from Indonesia. Sebelas Maret Business Review, 9(2), 96-105. https://doi.org/10.20961/smbr.v9i2.86560.
Kumar, S., & Meena, V. K. (2022). Credit Risk and financial performance banks: a panel data analysis. International Journal of Accounting, Business and Finance, 1(2), 36-47. https://doi.org/10.55429/ijabf.v1i2.70.
Levin, A., Lin, C. F., & Chu, C. S. (2002). Unit root tests in panel data: asymptotic and finite-sample properties. Journal of econometrics, 108(1), 1-24. https://doi.org/10.1016/S0304-4076(01)00098-7.
Mahestika, V. G., & Fitriati, I. R. (2023). The Effect of Capital Adequacy and Lending on Profitability with Credit Risk as A Moderation Variable. Jurnal Ekonomi, 12(02), 1517-1528. https://ejournal.seaninstitute.or.id/index.php/Ekonomi/article/view/1398.
Markowitz, H. (1952). Portfolio selection. The Journal of Finance, 7(1), 77-91. https://doi.org/10.2307/2975974.
Matthews, K., Thompson, J., & Zhang, T. (2023). The Economics of Banking. World Scientific Publishing Co. Pte. Ltd.
Miller, M. B. (2019), Quantitative financial risk management, Wiley.
Nguyen, D. T., & Le, T. Q. D. (2022). The interrelationships between bank profitability, bank stability and loan growth in Southeast Asia. Cogent Business & Management, 9(1), 2084977. https://doi.org/10.1080/23311975.2022.2084977.
Pesaran, M. H. (2021). General diagnostic tests for cross-sectional dependence in panels. Empirical economics, 60(1), 13-50. https://doi.org/10.1007/s00181-020-01875-7.
Phan, H. T., Hoang, T. N., Dinh, L. V., & Hoang, D. N. (2020). The determinants of listed commercial banks’ profitability in Vietnam. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(11), 219-229. https://doi.org/10.13106/jafeb.2020.vol7.no11.219.
Qian, J., & Yeung, B. (2015). Bank financing and corporate growth: Evidence from China. Review of Finance, 19(2), 597–636. https://doi.org/10.1016/j.jcorpfin.2014.10.006.
Sari, Y. S., Ardiansari, A., & Widia, S. (2022). The Effect of Capital Adequacy, Market Risk, Credit Risk, Operational Risk and Liquidity on the Profitability (Case Study on Sharia Banks Registered in OJK Period 2010-2019). In 2nd International Conference of Strategic Issues on Economics, Business and, Education, 218-229. Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/aebmr.k.220104.033.
Saunders, A., Cornett, M. M., & Erhemjamts, O. (2021). Financial institutions management: A risk management approach. McGraw-Hill.
Stiglitz, J. E., & Weiss, A. (1981). Credit rationing in markets with imperfect information. The American Economic Review, 71(3), 393–410. https://www.jstor.org/stable/1802787.
Stigler, G. (1958). The goals of economic policy. The Journal of Business, 31(3), 169-176. https://www.jstor.org/stable/2350553.
Yanthi, W. D. (2023). Analysis of the effect of growth in savings, deposits and credit on profitability growth of PT. BPR Kredit Mandiri Indonesia. Journal Of Resource Management, Economics and Business, 2(3), 17-24. https://doi.org/10.58468/remics.v2i3.83.
Trích dẫn bài báo
Lê , H. V., Lê, T. T. H., Đinh , Đ. H. N., & Bùi , H. L. (2026). Tăng trưởng cho vay, rủi ro tín dụng và khả năng sinh lời: Trường hợp các ngân hàng thương mại Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Tài chính - Marketing, 17(1visp), 71-83. https://doi.org/10.52932/jfmr.v17i1visp.1137