Yếu tố tác động đến minh bạch thông tin: Trường hợp ngành dược phẩm ở Việt Nam

Trần Tú Vân Hà1, , Vũ Thu Hà 2, Nguyễn Thanh Long2, Hồ Tấn Hiếu2
1 Học viên cao học Trường Đại hoc Tài chính - Marketing
2 Học viên cao học Trường Đại học Tài chính - Marketing
0
Ngày xuất bản Online: 25/08/2026
Chuyên mục: Tài chính, Ngân hàng, Kế toán, Kiểm toán
DOI: https://doi.org/10.52932/jfmr.v17i4.912

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Minh bạch thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và tạo niềm tin cho các bên liên quan trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, tại Việt Nam, các nghiên cứu về minh bạch thông tin chủ yếu tập trung ở cấp độ toàn thị trường, trong khi các ngành cụ thể như ngành Dược phẩm chưa được nghiên cứu sâu. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố tác động đến mức độ minh bạch thông tin của các công ty ngành Dược phẩm niêm yết trên sàn HOSE và HNX trong giai đoạn 2018–2023. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo thường niên, báo cáo tài chính kiểm toán và báo cáo quản trị công ty của 21 doanh nghiệp, và được đánh giá bằng thang đo minh bạch dựa trên chuẩn của Standard & Poor’s. Sử dụng mô hình FEM kết hợp FGLS để khắc phục các khuyết tật trong mô hình, nghiên cứu cho thấy các yếu tố như đòn bẩy tài chính, quy mô công ty, tỷ lệ thành viên nữ trong HĐQT, sự kiêm nhiệm và công ty kiểm toán có ảnh hưởng đáng kể đến mức độ minh bạch thông tin. Trong đó, quy mô công ty, tỷ lệ nữ trong HĐQT và kiểm toán bởi Big 4 có tác động tích cực; ngược lại, đòn bẩy tài chính và sự kiêm nhiệm có tác động tiêu cực. Từ đó, nghiên cứu đưa ra các khuyến nghị nhằm cải thiện chất lượng công bố thông tin trong ngành Dược, góp phần vào sự phát triển lành mạnh và bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Abstract

Information transparency plays a vital role in enhancing corporate governance quality and building investor confidence in the stock market. However, in Vietnam, most studies on transparency focus on the market-wide level, while specific sectors such as the pharmaceutical industry remain under-researched. This study aims to identify the factors affecting the level of information transparency among pharmaceutical companies listed on the HOSE and HNX stock exchanges during the period 2018–2023. The data was collected from annual reports, audited financial statements, and corporate governance reports of 21 listed companies and assessed using the transparency index based on the Standard & Poor’s framework. Employing a Fixed Effects Model (FEM) and correcting for model defects with the FGLS method, the study finds that financial leverage, firm size, the proportion of female board members, duality, and auditing firms significantly affect information transparency. Specifically, firm size, board gender diversity, and being audited by Big 4 firms have positive effects, while financial leverage and CEO-chairman duality have negative effects. The findings provide valuable insights and policy recommendations to improve transparency practices in Vietnam’s pharmaceutical industry, thereby contributing to a healthier and more sustainable capital market.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Archambault, J. J., & Archambault, M. E. (2003). A multinational test of determinants of corporate disclosure. International Journal of Accounting, 38(2), 173-194. doi:https://doi.org/10.1016/S0020-7063(03)00021-9
Bhimavarapu, V. M., Rastogi, S., & Kanoujiya, J. (2023). Ownership concentration and its influence on transparency and disclosures of banks in India. Corporate Governance: The International Journal of Business in Society, 23(1), 18–42. doi:https://doi.org/10.1108/cg-05-2021-0169
Bushman, R. M., Piotroski, J. D., & Smith, A. J. (2004). What determines corporate transparency? Journal of accounting research, 42, 207–252. doi: https://doi.org/10.1111/j.1475-679X.2004.00136.x
Chiang, H. T., & He, L. J. (2010). Board Supervision Capability and Information Transparency. Corporate Governance: An International Review, 18(1), 18–31. doi: https://doi.org/10.1111/j.1467-8683.2009.00779.x
Healy, P. M. and Palepu, K. G. (2001). Information asymmetry, corporate disclosure, and the capital markets: A review of the empirical disclosure literature. Journal of accounting and economics, 31(1-3), 405–440. doi:https://doi.org/10.1016/S0165-4101(01)00018-0
Hồ Thủy Tiên & Hoàng Mạnh Khánh. (2021). Minh bạch thông tin và các yếu tố ảnh hưởng – bằng chứng thực nghiệm tại Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Tài chính – Marketing, 56(2), 38-56. doi:https://doi.org/10.52932/jfm.vi56.132
Hung, D. N., Diep, P. T. H., & Binh, D. T. (2019). Study Factors Affecting the Level of Information Disclosure of Vietnamese Enterprises. International Journal of Accounting and Financial Reporting, 9(2), 199-218. doi:https://doi.org/10.5296/ijafr.v9i2.14662
Jensen, M.C., Meckling, W.H. (1976). Theory of the firm. Managerial behavior, agency costs and ownership structure, 4(3), 305-360. doi:https://doi.org/10.1007/978-94-009-9257-3_8
Kachouri, M., & Jarboui, A. (2017). Corporate governance and information transparency: A simultaneous equations approach. Asian Economic and Financial Review, 7(6), 550. doi:10.18488/journal.aefr.2017.76.550.560
Kirin Capital. (2023). Báo cáo ngành Dược phẩm Việt Nam. Được truy lục từ https://kirincapital.vn/wp-content/uploads/2023/11/Bao-cao-nganh-duoc-pham-VN.pdf
Lang, M. and Maffett, M. (2011). Transparency and liquidity uncertainty in crisis periods. Journal of accounting and economics, 52(2-3), 101–125. doi:https://doi.org/10.1016/j.jacceco.2011.07.001
Lê Xuân Thái & Trương Đông Lộc. (2019). Ảnh hưởng của yếu tố quản trị công ty và tài chính đến mức độ minh bạch và công bố thông tin của công ty: Bằng chứng thực nghiệm từ thị trường chứng khoán Việt Nam. Tạp chí Khoa học Thương mại, 130, 48-56. Được truy lục từ https://tckhtm.tmu.edu.vn/upload/tmu_old/tckhtm/news/2019_07/bai-6-130.pdf
Nguyễn Thị Ái Liên, Đào Thị Mai Anh, Trần Hà Anh, Nguyễn Thu Hà. (2023). Các yếu tố ảnh hưởng đến tính minh bạch thông tin báo cáo tài chính của các công ty niêm yết. Tạp Chí Kinh Tế Và Phát triển(135), 62-72. Được truy lục từ https://js.ktpt.edu.vn/index.php/jed/article/view/1189
Nguyễn Thúy Anh. (2023). Các yếu tố tác động đến công bố thông tin trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Tài chính – Marketing, 73(14), 49-62. doi:https://doi.org/10.52932/jfm.vi1
Nguyễn Văn Linh và Đặng Ngọc Hùng. (2018). Nhân tố ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam. Tạp chí Khoa học & Công nghệ, Số 44, 132-136.
Nguyen, T. A., & Tran, H. L. (2022). The determinants of corporate social responsibility disclosure: evidence from Vietnam’s list companies in chemical industry. Journal of International Economics and Management, 20(1), 18-41. doi:https://doi.org/10.38203/jiem.020.1.0002
Quốc hội. (2020). Luật Doanh nghiệp 2020. Luật số: 59/2020/QH14.
Ross, S. A. (1977). The determination of financial structure: the incentive-signalling approach. The bell Journal of economics, 23-40. doi:https://doi.org/10.2307/3003485
Shleifer, A. (2000). Inefficient markets an introduction to behavioral finance. Oup Oxford.
Silva, B., Azúa, D., Díaz, P., & Pizarro, V. (2008). The influence of institutional investors on the transparency of the Chilean capital market. Academia. Revista Latinoamericana de Administración, 40, 54-67. Retrieved from https://www.redalyc.org/articulo.oa?id=71612100005
Tara, V. and Daniel, K. (n.d.). Towards transparency in finance and governance. Hacia la transparencia en las finanzas y el gobierno. Retrieved from https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=258978
Thu Minh. (2024, 04 11). Ngành dược đang hưởng lợi từ sự già hóa dân số Việt Nam? Được truy lục từ VnEconomy, Tạp chí điện tử của Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam: https://vneconomy.vn/nganh-duoc-dang-huong-loi-tu-su-gia-hoa-dan-so-viet-nam.htm
Trương Đông Lộc & Nguyễn Xuân Thuận. (2018). Ảnh hưởng của đặc điểm hội đồng quản trị đến mức độ công bố thông tin của các công ty niêm yết: Bằng chứng thực nghiệm từ Sở Giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng, 194, 31-54. Được truy lục từ https://hvnh.edu.vn/medias/tapchi/08.2018/system/archivedate/B%C3%A0i%20c%E1%BB%A7a%20PGS.TS.%20Tr%C6%B0%C6%A1ng%20%C4%90%C3%B4ng%20L%E1%BB%99c,%20ThS.Nguy%E1%BB%85n%20Xu%C3%A2n%20Thu%E1%BA%ADn.pdf
Trương Thảo Nghi. (2023). Tác động của quản trị công ty đến minh bạch công bố thông tin tài chính của các công ty niêm yết trên thị trường Việt Nam. Tạp chí Kinh tế & Phát triển, 311(2), 33-43. Được truy lục từ https://js.ktpt.edu.vn/index.php/jed/article/view/1232
Trích dẫn bài báo
Trần, T. V. H., Vũ, T. H., Nguyễn, T. L., & Hồ, T. H. (2026). Yếu tố tác động đến minh bạch thông tin: Trường hợp ngành dược phẩm ở Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Tài chính - Marketing, 17(4). https://doi.org/10.52932/jfmr.v17i4.912