Sự phát triển nhanh chóng của tài sản mã hóa và các dịch vụ liên quan đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với việc xây dựng cơ chế quản lý phù hợp tại Việt Nam. Mặc dù, nhiều quốc gia đã hình thành khung pháp lý tương đối hoàn chỉnh đối với các tổ chức cung ứng dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa, Việt Nam hiện vẫn tồn tại nhiều khoảng trống như thiếu định danh pháp lý, chưa có cơ chế cấp phép và giám sát chuyên biệt, thiếu tiêu chuẩn an toàn hệ thống và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư. Nghiên cứu này tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về tài sản mã hóa và các tổ chức cung ứng dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa; phân tích kinh nghiệm quản lý của Liên minh châu Âu, Mỹ, Singapore, Thái Lan, Hungary và Malta; đồng thời, đánh giá thực trạng cơ chế quản lý tại Việt Nam thông qua khảo sát chuyên gia, cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 8 năm 2025. Kết quả nghiên cứu cho thấy, cơ chế quản lý hiện nay tại Việt Nam đang tồn tại năm nhóm điểm nghẽn chính gồm: khoảng trống pháp lý; cơ chế quản lý còn phân tán và gián tiếp; thiếu cơ chế bảo vệ nhà đầu tư; hạn chế trong năng lực giám sát và phối hợp liên ngành; cùng với việc chưa triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các mô hình công nghệ tài chính mới. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất năm nhóm giải pháp trọng tâm gồm: hoàn thiện khung pháp lý chuyên biệt; xây dựng cơ chế quản lý dựa trên mức độ rủi ro; tăng cường bảo vệ nhà đầu tư và tiêu chuẩn an toàn thị trường; nâng cao năng lực giám sát; và triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với tài sản mã hóa tại Việt Nam.

The rapid development of crypto-assets and related services has created an urgent need for an appropriate regulatory framework in Vietnam. While many countries have established relatively comprehensive legal frameworks for Crypto-Asset Service Providers (CASPs), Vietnam still faces significant regulatory gaps, including the absence of a clear legal classification for crypto-assets, the lack of specialized licensing and supervisory mechanisms, insufficient system safety standards, and inadequate investor protection measures. This study systematizes the theoretical foundations of crypto-assets and CASPs, analyzes regulatory experiences from the European Union, the United States, Singapore, Thailand, Hungary, and Malta, and evaluates the current regulatory framework in Vietnam through surveys conducted with experts, regulatory authorities, and businesses from April to August 2025. The findings reveal five major regulatory bottlenecks in Vietnam, including: legal gaps relating to crypto-assets and service providers; fragmented and indirect regulatory mechanisms; insufficient investor protection measures; limitations in supervisory capacity and inter-agency coordination; and the absence of a regulatory sandbox for emerging financial technology models. Based on these findings, the study proposes five key policy recommendations: developing a specialized legal framework for crypto-assets and CASPs; establishing a risk-based regulatory model; strengthening investor protection and market safety standards; enhancing supervisory capacity and inter-agency coordination; and implementing a regulatory sandbox for crypto-assets in Vietnam. These recommendations aim to support the development of a transparent, secure, and sustainable crypto-asset market aligned with the country’s digital economy strategy.