Cơ chế quản lý các tổ chức cung ứng dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa tại Việt Nam - Luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Sự phát triển nhanh của tài sản mã hóa và các dịch vụ liên quan đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với việc xây dựng cơ chế quản lý phù hợp tại Việt Nam. Trong khi nhiều quốc gia đã thiết lập khuôn khổ pháp lý tương đối hoàn chỉnh cho tổ chức cung ứng dịch vụ tài sản mã hóa (Crypto-Asset Service Providers-CASPs), Việt Nam vẫn thiếu định danh pháp lý, thiếu cơ chế cấp phép, chưa có mô hình giám sát chuyên trách và chưa có chuẩn an toàn hệ thống. Vì vậy, nghiên cứu này nhầm tổng hợp cơ sở lý luận về tài sản mã hóa và CASPs, phân tích kinh nghiệm quản lý của Liên minh châu Âu, Mỹ, Singapore, Thái Lan, Hungary, và Malta, đồng thời đánh giá thực trạng cơ chế quản lý hiện hành tại Việt Nam dựa trên số liệu khảo sát giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 8/2025. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất năm nhóm giải pháp chủ đạo: ban hành văn bản pháp lý chuyên ngành về tài sản mã hóa và CASPs; thiết lập cơ chế cấp phép dựa trên rủi ro; xây dựng mô hình giám sát liên ngành; triển khai sandbox tài sản mã hóa giai đoạn 2025–2030; và xây dựng bộ tiêu chuẩn an toàn hệ thống, minh bạch giao dịch nhằm bảo vệ nhà đầu tư như một giải pháp tổng thể.
Abstract
The rapid expansion of crypto-assets and related service activities has created an urgent need for a robust regulatory framework in Vietnam. While many jurisdictions have established comprehensive mechanisms for supervising Crypto-Asset Service Providers (CASPs), Vietnam still lacks a clear legal definition of crypto-assets, a licensing regime, a designated supervisory authority, and standardized requirements for technological and operational safety. This study systematizes the theoretical foundations of crypto-assets and CASPs, examines regulatory experiences from the European Union, United States, Singapore, Thailand, Hungary, và Malta, and evaluates Vietnam’s current regulatory context using survey-based evidence from April to August 2025. Based on these insights, the study proposes five key policy solutions: promulgating a specialized legal document on crypto-assets and CASPs; establishing a risk-based licensing regime; developing an inter-agency supervisory model; implementing a national crypto-asset sandbox for 2025–2030; and adopting an integrated framework for system safety, transaction transparency, and investor protection.
Từ khóa
CASPs; cơ chế quản lý; tài sản mã hóa; Việt Nam.
Chi tiết bài viết
Lĩnh vực kinh tế (JEL Codes)
G18 - Government Policy and Regulation - General Financial Markets, G28 - Government Policy and Regulation - Financial Institutions and Services, L51 - Economics of Regulation - Regulation and Industrial Policy, O38 - Government Policy - Innovation • Research and Development • Technological Change • Intellectual Property Rights
Tài liệu tham khảo
Baker McKenzie. (2025). A Complete Guide to Digital Asset Law in Thailand.
Bùi Thanh Sơn. (2023). Tiền mã hóa tại một số nước và khuyến nghị cho Việt Nam. Tạp Chí Kinh Tế Châu Á - Thái Bình Dương, 5.
Buttigieg, C. P., & Cuyle, S. (2025). Six years of regulation and supervision of crypto-assets in Malta: The approach and lessons learned. Journal of Financial Compliance, 8(3), 233.
Chainalysis. (2024). Geography of Cryptocurrency Report. Chainalysis Research.
Chaiwut, W. (2023). The Growth of Cryptocurrency Investments under Thai Government through Legal Measures. 3, 168–173. https://doi.org/10.3390/ijfs11020071
Chính phủ. (2018). Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Về tăng cường quản lý các hoạt động liên quan tới Bitcoin và các loại tiền ảo tương tự khác. https://vanban.chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=193373
Chính phủ. (2025a). Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ: Về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.
Chính phủ. (2025b). Quyết định số 1255/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Đề án Hoàn thiện khung pháp lý để quản lý, xử lý đối với các loại tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo.
CoinGecko. (2024). CoinGecko 2024 Annual Crypto Industry Report.
Department of the Treasury, U. (2023). Illicit Finance Risk Assessment of Decentralized Finance.
ECB. (2020). Annual accounts of the ECB 2019. European Central Bank.
Emmert, F., & Frank Emmert, by. (2022). The Regulation of Cryptocurrencies in the United States of America.
European Parliament & Council. (2023). Regulation (EU) 2023/1114 on Markets in Crypto-Assets (MiCA). Official Journal of the European Union.
FATF. (2023). Guidance for a Risk-Based Approach to Virtual Assets and Virtual Asset Service Providers. FATF Publications.
Fitriana D., R. ; N. (2023). Comparative Legal Analysis of Crypto-Asset Service Providers Regulation in Indonesia and Singapore. Indonesian Journal of Law and Economics, 5(3), 210–229.
Frediani, M. E. A., & Frediani, M. E. A. (2024). Crafting the Future of Finance: A Comparative Analysis of Cryptocurrency Regulation in the Global Economy. Journal of Financial Risk Management, 13(1), 193–206.
FSB. (2022). Regulation, Supervision and Oversight of Crypto-Asset Activities and Markets: Consultative document.
IMF. (2023). Global Financial Stability Report, April 2023: Safeguarding Financial Stability amid High Inflation and Geopolitical Risks.
Magyar Nemzeti Bank. (2025). Authorisation of the activities of crypto-asset service providers.
Manaa, M., Chimienti, M. T., Adachi, M., Athanassiou, P., Balteanu, I., Calza, A., Devaney, C., Diaz Fernandez, E., Eser, F., Ganoulis, I., Laot, M., Philipp, G., Poignet, R., Sauer, S., Schneeberger, D., Stracca, L., Tapking, J., Toolin, C., Tyler, C., & Wacket, H. (2019). Crypto-Assets: Implications for financial stability, monetary policy, and payments and market infrastructures. Occasional Paper Series.
Monetary Authority of Singapore Technology Risk Management Guidelines. (2021).
OECD. (2022). Lessons from the crypto winter DeFi versus CeFi.
Paracampo, M. T. (2025). Crypto-Asset Service Providers: Harmonised Framework Vs. Risk of an Unlevel Playing Field. Governance and Control of Data and Digital Economy in the European Single Market.
Quốc hội. (2022). Luật số 14/2022/QH15 của Quốc hội: Luật phòng, chống rửa tiền.
Roy, D., Dubey, A., & Tiwary, D. (2024). Conceptualizing an Institutional Framework to Mitigate Crypto-Assets’ Operational Risk. Journal of Risk and Financial Management 2024, Vol. 17, Page 550, 17(12), 550.
Trần, T. X. A., & Ngô, T. H. (2020). Thực trạng và xu hướng phát triển tiền mã hóa tại Việt Nam, một số khuyến nghị và chính sách. Tạp Chí Quản Lý và Kinh Tế Quốc Tế, 131, 31–49.
Vasselin, F. (2024). Crypto-Asset Market: Classification, Composition, and Competition.
Wronka, C. (2024). Crypto-asset activities and markets in the European Union: issues, challenges and considerations for regulation, supervision and oversight. Journal of Banking Regulation, 25(1), 84–93.
Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả
- Nguyen Thi My Linh, Bui Ngoc Toan, Stock market reaction to covid-19: Evidence from Vietnam , Tạp chí Nghiên cứu Tài chính - Marketing: Số 72 (2022) en
- Nguyễn Thị Mỹ Linh, Nguyễn Thị Thương , Tác động của gánh nặng thuế đến quy mô khu vực kinh tế chưa được quan sát tại các nền kinh tế mới nổi ở khu vực Châu Á , Tạp chí Nghiên cứu Tài chính - Marketing: Tập 16 Số 1: Số 88 (2025)