Đặc điểm hội đồng quản trị điều tiết mối quan hệ giữa đặc điểm giám đốc điều hành và chất lượng báo cáo tài chính tại các công ty niêm yết ở Việt Nam
0
Ngày xuất bản Online:
25/06/2026
Chuyên mục:
Tài chính, Ngân hàng, Kế toán, Kiểm toán
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Nghiên cứu tập trung phân tích vai trò của đặc điểm Hội đồng quản trị điều tiết mối quan hệ giữa đặc điểm Giám đốc điều hành và chất lượng Báo cáo tài chính tại các công ty niêm yết ở Việt Nam giai đoạn 2013 - 2023. Kết quả thực nghiệm bằng phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát (GLS) với 314 công ty tương đương 3.454 quan sát cho thấy, đặc điểm Giám đốc điều hành tác động tích cực đến chất lượng Báo cáo tài chính. Đồng thời kết quả cũng khẳng định vai trò điều tiết của HĐQT trong việc làm tăng tác động tích cực của CEO đến chất lượng BCTC. Trên cơ sở đó các công ty muốn nâng cao chất lượng Báo cáo tài chính ty thì cần phải xây dựng quy trình bài bản trong việc tuyển chọn, đào tạo và phát triển CEO. Bên cạnh đó, Hội đồng quản trị cần tiếp tục hoàn thiện cơ cấu, tăng cường tính độc lập, cũng như thiết kế các cơ chế giám sát và khuyến khích phù hợp để vừa kiểm soát hiệu quả hoạt động của Giám đốc điều hành, vừa tạo động lực thúc đẩy họ hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng báo cáo tài chính, qua đó góp phần cải thiện tính minh bạch và niềm tin của nhà đầu tư trên thị trường vốn.
Từ khóa
Chất lượng báo cáo tài chính; Đặc điểm Giám đốc điều hành; Đặc điểm Hội đồng quản trị
Chi tiết bài viết
Lĩnh vực kinh tế (JEL Codes)
G30 - General - G34 - Mergers • Acquisitions • Restructuring • Corporate Governance - Corporate Finance and Governance, M41 - Accounting - Accounting and Auditing
Tài liệu tham khảo
Akerlof, G. A. (1970). The Market for “Lemons”: Quality Uncertainty and the Market Mechanism. Uncertainty in Economics, 235–251. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-214850-7.50022-X
Al-Faryan, M. A. S. (2024). Firm-level factors influencing CEO turnover in Saudi Arabia. Cogent Business & Management, 11(1). https://doi.org/10.1080/23311975.2023.2262710
Alhmood, M. A., Shaari, H., & Al-dhamari, R. (2020). CEO Characteristics and Real Earnings Management in Jordan. International Journal of Financial Research, 11(4), 255. https://doi.org/10.5430/ijfr.v11n4p255
Alves, S. (2023). CEO duality, earnings quality and board independence. Journal of Financial Reporting and Accounting, 21(2), 217–231. https://doi.org/10.1108/JFRA-07-2020-0191
Beasley, M. S. (1996). An Empirical Analysis of the Relation Between the Board of Director Composition and Financial Statement Fraud. The Accounting Review, 71(4), 443–465.
Berle, A., & Means, G. (1932). The Modern Corporation and Private Property. In The modern corporation and private property. Macmillan, New York.
Bhattacharya, U., Daouk, H., & Welker, M. (2003). The World Price of Earnings Opacity. The Accounting Review, 78(3), 641–678. https://doi.org/10.2308/accr.2003.78.3.641
Bouaziz, D., Salhi, B., & Jarboui, A. (2020). CEO characteristics and earnings management: empirical evidence from France. Journal of Financial Reporting and Accounting, 18(1), 77–110. https://doi.org/10.1108/JFRA-01-2019-0008
Choi, J. S., Kwak, Y. M., & Choe, C. (2014). Earnings management surrounding CEO turnover: Evidence from Korea. Abacus, 50(1), 25–55. https://doi.org/10.1111/abac.12021
Chou, Y.-Y., & Chan, M.-L. (2018). The impact of CEO characteristics on real earnings management: Evidence from the US banking industry. Journal of Applied Finance and Banking, 8(2), 17–44.
Đặng Hữu Mẫn, Hoàng Dương Việt Anh, Lê Thị Phương Uyên, & Võ Hàm Uyên. (2021). Tuổi của giám đốc điều hành và hành vi quản trị lợi nhuận ở Việt Nam. Kinh Tế & Phát Triển, 289, 35–44.
Davis, J. G., & Garcia-Cestona, M. (2023). CEO age, financial reporting quality, and the role of clawback provisions. Journal of Financial Reporting and Accounting. https://doi.org/10.1108/JFRA-04-2023-0176
Duru, A., Iyengar, R. J., & Zampelli, E. M. (2016). The dynamic relationship between CEO duality and firm performance: The moderating role of board independence. Journal of Business Research, 69(10), 4269–4277. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2016.04.001
Eisenhardt, K. M. (1989). Agency Theory: An Assessment and Review. Academy of Management Review, 14(1), 57–74. https://doi.org/10.5465/amr.1989.4279003
Fama, E. F., & Jensen, M. C. (1983). Separation of ownership and control. The Journal of Law and Economics, 26(2), 301–325.
Farshadfar, S., Samarbakhsh, L., & Jahan, I. (2025). Executive age, executive gender and financial statement comparability. Advances in Accounting, 68. https://doi.org/10.1016/j.adiac.2024.100805
Gonçalves, T. C., Gaio, C., & Rodrigues, M. (2022). The Impact of Women Power on Firm Value. Administrative Sciences, 12(3), 1–15. https://doi.org/10.3390/admsci12030093
Gujarathi, D. M. (2022). Gujarati: Basic Econometrics. McGraw-hill.
Habib, A., & Hossain, M. (2013). CEO/CFO characteristics and financial reporting quality: A review. Research in Accounting Regulation, 25(1), 88–100. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.racreg.2012.11.002
Hambrick, D. C., & Mason, P. A. (1984). Upper Echelons: The Organization as a Reflection of Its Top Managers. Academy of Management Review, 9(2), 193–206. https://doi.org/10.5465/amr.1984.4277628
Hrazdil, K., Simunic, D. A., Spector, S., & Suwanyangyuan, N. (2023). Top executive gender diversity and financial reporting quality. Journal of Contemporary Accounting & Economics, 19(2), 1–34. https://doi.org/10.1016/j.jcae.2023.100363
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360.
Le, H. T. M., Kweh, Q. L., Ting, I. W. K., & Nourani, M. (2022). CEO power and earnings management: Dual roles of foreign shareholders in Vietnamese listed companies. International Journal of Finance & Economics, 27(1), 1240–1256.
Liu, S., Wu, X., & Hu, N. (2024). Does CEO agreeableness personality mitigate real earnings management?. International Review of Financial Analysis, 95, https://doi.org/10.1016/j.irfa.2024.103458.
Masulis, R. W., & Mobbs, S. (2023). Influential independent directors’ reputation incentives: Impacts on CEO compensation contracts and financial reporting. Journal of Corporate Finance, 82, 102449. https://doi.org/10.1016/j.jcorpfin.2023.102449
McKnight, P. J., & Weir, C. (2009). Agency costs, corporate governance mechanisms and ownership structure in large UK publicly quoted companies: A panel data analysis. The Quarterly Review of Economics and Finance, 49(2), 139–158. https://doi.org/10.1016/j.qref.2007.09.008
Mohanram, P. S. (2005). Separating winners from losers among lowbook-to-market stocks using financial statement analysis. Review of Accounting Studies, 10, 133–170.
Ngo, D. N. P., & Nguyen, C. Van. (2024). Does the CEO’s financial and accounting expertise affect the financial reporting quality? Evidence from an emerging economy. Journal of Financial Reporting and Accounting, 22(3), 653–676. https://doi.org/10.1108/JFRA-09-2021-0301
Nguyen, N. T. M., Iqbal, A., & Shiwakoti, R. K. (2022). The context of earnings management and its ability to predict future stock returns. Review of Quantitative Finance and Accounting, 59(1), 123–169. https://doi.org/10.1007/s11156-022-01041-3
Nguyen, T. T., Duong, C. M., & Narendran, S. (2021a). CEO profile and earnings quality. Review of Quantitative Finance and Accounting, 56(3), 987–1025. https://doi.org/10.1007/s11156-020-00916-7
Nguyen, T. T., Duong, C. M., & Narendran, S. (2021b). CEO profile and earnings quality. Review of Quantitative Finance and Accounting, 56, 987–1025.
Nguyễn Thị Kim Loan. (2023). Ảnh hưởng các đặc điểm của giám đốc điều hành đến chất lượng báo cáo tài chính, tác động đến hiệu quả đầu tư của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Osazevbaru, H. O. (2022). Chief Executive Officer Duality, Nationality and Firms’ Growth Opportunities. Asian Journal of Social Sciences and Management Studies, 9(2), 51–59. https://doi.org/10.20448/ajssms.v9i2.3962
Pham, H. S. T., & Nguyen, D. T. (2019). The effects of corporate governance mechanisms on the financial leverage–profitability relation. Management Research Review, 43(4), 387–409. https://doi.org/10.1108/MRR-03-2019-0136
Piotroski, J. D. (2000). Value investing: The use of historical financial statement information to separate winners from losers. Journal of Accounting Research, 1–41.
Qawasmeh, S., & Azzam, M. (2020). CEO characteristics and earnings management. Accounting, 6(7), 1403–1410.
Quốc hội. (2020). Luật doanh nghiệp. Https://Chinhphu.vn/Default.Aspx?Pageid=27160&docid=200447.
Salehi, M., Ammar Ajel, R., & Zimon, G. (2023). The relationship between corporate governance and financial reporting transparency. Journal of Financial Reporting and Accounting, 21(5), 1049–1072. https://doi.org/10.1108/JFRA-04-2021-0102
Schumann, F., Thun, T. W., Dauth, T., & Zülch, H. (2024). Does top management team diversity affect accounting quality? Empirical evidence from Germany. Journal of Management and Governance, 28(1), 137–175. https://doi.org/10.1007/s10997-023-09668-7
Sharawi, H. (2023). The Impact of CEO Attributes on Financial Reporting Quality in Egypt: The Moderating Role of Board Ownership. مجلة البحوث المحاسبية, 0(0), 0–0. https://doi.org/10.21608/abj.2023.321323
Sierra-Morán, J., Cabeza-García, L., González-Álvarez, N., & Botella, J. (2024). The board of directors and firm innovation: A meta-analytical review. BRQ Business Research Quarterly, 27(2), 182–207. https://doi.org/10.1177/23409444211039856
Tawfik, O. I., Almaqtari, F. A., Al-ahdal, W. M., Abdul Rahman, A. A., & Farhan, N. H. S. (2023). The impact of board diversity on financial reporting quality in the GCC listed firms: the role of family and royal directors. Economic Research - Ekonomska Istrazivanja, 36(1). https://doi.org/10.1080/1331677X.2022.2120042
Trần Thị Giang Tân, & Đinh Ngọc Tú. (2017). Ảnh hưởng của sự hiện diện nữ giới trong ban lãnh đạo đến hành vi điều chỉnh lợi nhuận - nghiên cứu thực nghiệm tại các công ty niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán TP HCM. Tạp Chí Khoa Học Đại Học Mở Thành Phố Hồ Chí Minh, 12(3), 167–178.
Ullah, I., Zhao, Q., Zeb, A., Iqbal, A., & Khan, M. A. (2023). Board diversity and financial reporting quality: evidence from China. Economic Research - Ekonomska Istrazivanja, 36(2). https://doi.org/10.1080/1331677X.2022.2142812
Zahid, Z., Zhang, J., Ali, F., & Shahzad, F. (2024). Board diversity and firm performance in Chinese manufacturing firms: Moderating role of CEO duality. BRQ Business Research Quarterly. https://doi.org/10.1177/23409444241290253
Al-Faryan, M. A. S. (2024). Firm-level factors influencing CEO turnover in Saudi Arabia. Cogent Business & Management, 11(1). https://doi.org/10.1080/23311975.2023.2262710
Alhmood, M. A., Shaari, H., & Al-dhamari, R. (2020). CEO Characteristics and Real Earnings Management in Jordan. International Journal of Financial Research, 11(4), 255. https://doi.org/10.5430/ijfr.v11n4p255
Alves, S. (2023). CEO duality, earnings quality and board independence. Journal of Financial Reporting and Accounting, 21(2), 217–231. https://doi.org/10.1108/JFRA-07-2020-0191
Beasley, M. S. (1996). An Empirical Analysis of the Relation Between the Board of Director Composition and Financial Statement Fraud. The Accounting Review, 71(4), 443–465.
Berle, A., & Means, G. (1932). The Modern Corporation and Private Property. In The modern corporation and private property. Macmillan, New York.
Bhattacharya, U., Daouk, H., & Welker, M. (2003). The World Price of Earnings Opacity. The Accounting Review, 78(3), 641–678. https://doi.org/10.2308/accr.2003.78.3.641
Bouaziz, D., Salhi, B., & Jarboui, A. (2020). CEO characteristics and earnings management: empirical evidence from France. Journal of Financial Reporting and Accounting, 18(1), 77–110. https://doi.org/10.1108/JFRA-01-2019-0008
Choi, J. S., Kwak, Y. M., & Choe, C. (2014). Earnings management surrounding CEO turnover: Evidence from Korea. Abacus, 50(1), 25–55. https://doi.org/10.1111/abac.12021
Chou, Y.-Y., & Chan, M.-L. (2018). The impact of CEO characteristics on real earnings management: Evidence from the US banking industry. Journal of Applied Finance and Banking, 8(2), 17–44.
Đặng Hữu Mẫn, Hoàng Dương Việt Anh, Lê Thị Phương Uyên, & Võ Hàm Uyên. (2021). Tuổi của giám đốc điều hành và hành vi quản trị lợi nhuận ở Việt Nam. Kinh Tế & Phát Triển, 289, 35–44.
Davis, J. G., & Garcia-Cestona, M. (2023). CEO age, financial reporting quality, and the role of clawback provisions. Journal of Financial Reporting and Accounting. https://doi.org/10.1108/JFRA-04-2023-0176
Duru, A., Iyengar, R. J., & Zampelli, E. M. (2016). The dynamic relationship between CEO duality and firm performance: The moderating role of board independence. Journal of Business Research, 69(10), 4269–4277. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2016.04.001
Eisenhardt, K. M. (1989). Agency Theory: An Assessment and Review. Academy of Management Review, 14(1), 57–74. https://doi.org/10.5465/amr.1989.4279003
Fama, E. F., & Jensen, M. C. (1983). Separation of ownership and control. The Journal of Law and Economics, 26(2), 301–325.
Farshadfar, S., Samarbakhsh, L., & Jahan, I. (2025). Executive age, executive gender and financial statement comparability. Advances in Accounting, 68. https://doi.org/10.1016/j.adiac.2024.100805
Gonçalves, T. C., Gaio, C., & Rodrigues, M. (2022). The Impact of Women Power on Firm Value. Administrative Sciences, 12(3), 1–15. https://doi.org/10.3390/admsci12030093
Gujarathi, D. M. (2022). Gujarati: Basic Econometrics. McGraw-hill.
Habib, A., & Hossain, M. (2013). CEO/CFO characteristics and financial reporting quality: A review. Research in Accounting Regulation, 25(1), 88–100. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.racreg.2012.11.002
Hambrick, D. C., & Mason, P. A. (1984). Upper Echelons: The Organization as a Reflection of Its Top Managers. Academy of Management Review, 9(2), 193–206. https://doi.org/10.5465/amr.1984.4277628
Hrazdil, K., Simunic, D. A., Spector, S., & Suwanyangyuan, N. (2023). Top executive gender diversity and financial reporting quality. Journal of Contemporary Accounting & Economics, 19(2), 1–34. https://doi.org/10.1016/j.jcae.2023.100363
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360.
Le, H. T. M., Kweh, Q. L., Ting, I. W. K., & Nourani, M. (2022). CEO power and earnings management: Dual roles of foreign shareholders in Vietnamese listed companies. International Journal of Finance & Economics, 27(1), 1240–1256.
Liu, S., Wu, X., & Hu, N. (2024). Does CEO agreeableness personality mitigate real earnings management?. International Review of Financial Analysis, 95, https://doi.org/10.1016/j.irfa.2024.103458.
Masulis, R. W., & Mobbs, S. (2023). Influential independent directors’ reputation incentives: Impacts on CEO compensation contracts and financial reporting. Journal of Corporate Finance, 82, 102449. https://doi.org/10.1016/j.jcorpfin.2023.102449
McKnight, P. J., & Weir, C. (2009). Agency costs, corporate governance mechanisms and ownership structure in large UK publicly quoted companies: A panel data analysis. The Quarterly Review of Economics and Finance, 49(2), 139–158. https://doi.org/10.1016/j.qref.2007.09.008
Mohanram, P. S. (2005). Separating winners from losers among lowbook-to-market stocks using financial statement analysis. Review of Accounting Studies, 10, 133–170.
Ngo, D. N. P., & Nguyen, C. Van. (2024). Does the CEO’s financial and accounting expertise affect the financial reporting quality? Evidence from an emerging economy. Journal of Financial Reporting and Accounting, 22(3), 653–676. https://doi.org/10.1108/JFRA-09-2021-0301
Nguyen, N. T. M., Iqbal, A., & Shiwakoti, R. K. (2022). The context of earnings management and its ability to predict future stock returns. Review of Quantitative Finance and Accounting, 59(1), 123–169. https://doi.org/10.1007/s11156-022-01041-3
Nguyen, T. T., Duong, C. M., & Narendran, S. (2021a). CEO profile and earnings quality. Review of Quantitative Finance and Accounting, 56(3), 987–1025. https://doi.org/10.1007/s11156-020-00916-7
Nguyen, T. T., Duong, C. M., & Narendran, S. (2021b). CEO profile and earnings quality. Review of Quantitative Finance and Accounting, 56, 987–1025.
Nguyễn Thị Kim Loan. (2023). Ảnh hưởng các đặc điểm của giám đốc điều hành đến chất lượng báo cáo tài chính, tác động đến hiệu quả đầu tư của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Osazevbaru, H. O. (2022). Chief Executive Officer Duality, Nationality and Firms’ Growth Opportunities. Asian Journal of Social Sciences and Management Studies, 9(2), 51–59. https://doi.org/10.20448/ajssms.v9i2.3962
Pham, H. S. T., & Nguyen, D. T. (2019). The effects of corporate governance mechanisms on the financial leverage–profitability relation. Management Research Review, 43(4), 387–409. https://doi.org/10.1108/MRR-03-2019-0136
Piotroski, J. D. (2000). Value investing: The use of historical financial statement information to separate winners from losers. Journal of Accounting Research, 1–41.
Qawasmeh, S., & Azzam, M. (2020). CEO characteristics and earnings management. Accounting, 6(7), 1403–1410.
Quốc hội. (2020). Luật doanh nghiệp. Https://Chinhphu.vn/Default.Aspx?Pageid=27160&docid=200447.
Salehi, M., Ammar Ajel, R., & Zimon, G. (2023). The relationship between corporate governance and financial reporting transparency. Journal of Financial Reporting and Accounting, 21(5), 1049–1072. https://doi.org/10.1108/JFRA-04-2021-0102
Schumann, F., Thun, T. W., Dauth, T., & Zülch, H. (2024). Does top management team diversity affect accounting quality? Empirical evidence from Germany. Journal of Management and Governance, 28(1), 137–175. https://doi.org/10.1007/s10997-023-09668-7
Sharawi, H. (2023). The Impact of CEO Attributes on Financial Reporting Quality in Egypt: The Moderating Role of Board Ownership. مجلة البحوث المحاسبية, 0(0), 0–0. https://doi.org/10.21608/abj.2023.321323
Sierra-Morán, J., Cabeza-García, L., González-Álvarez, N., & Botella, J. (2024). The board of directors and firm innovation: A meta-analytical review. BRQ Business Research Quarterly, 27(2), 182–207. https://doi.org/10.1177/23409444211039856
Tawfik, O. I., Almaqtari, F. A., Al-ahdal, W. M., Abdul Rahman, A. A., & Farhan, N. H. S. (2023). The impact of board diversity on financial reporting quality in the GCC listed firms: the role of family and royal directors. Economic Research - Ekonomska Istrazivanja, 36(1). https://doi.org/10.1080/1331677X.2022.2120042
Trần Thị Giang Tân, & Đinh Ngọc Tú. (2017). Ảnh hưởng của sự hiện diện nữ giới trong ban lãnh đạo đến hành vi điều chỉnh lợi nhuận - nghiên cứu thực nghiệm tại các công ty niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán TP HCM. Tạp Chí Khoa Học Đại Học Mở Thành Phố Hồ Chí Minh, 12(3), 167–178.
Ullah, I., Zhao, Q., Zeb, A., Iqbal, A., & Khan, M. A. (2023). Board diversity and financial reporting quality: evidence from China. Economic Research - Ekonomska Istrazivanja, 36(2). https://doi.org/10.1080/1331677X.2022.2142812
Zahid, Z., Zhang, J., Ali, F., & Shahzad, F. (2024). Board diversity and firm performance in Chinese manufacturing firms: Moderating role of CEO duality. BRQ Business Research Quarterly. https://doi.org/10.1177/23409444241290253
Trích dẫn bài báo
Trần, T. N. N. (2026). Đặc điểm hội đồng quản trị điều tiết mối quan hệ giữa đặc điểm giám đốc điều hành và chất lượng báo cáo tài chính tại các công ty niêm yết ở Việt Nam. Tạp chí Nghiên cứu Tài chính - Marketing, 17(3). https://doi.org/10.52932/jfmr.v17i3.1194