Hoàn thiện công tác quản lý quỹ ngân sách nhà nước và nhận diện rủi ro trong sử dụng ngân sách nhà nước Thành phố Hồ Chí Minh
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội nhanh chóng và yêu cầu nâng cao hiệu quả chi tiêu công, việc hoàn thiện công tác quản lý quỹ ngân sách nhà nước (NSNN) trở nên cấp thiết nhằm đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và bền vững trong sử dụng nguồn lực tài chính công. Mục tiêu của nghiên cứu này là đánh giá thực trạng công tác phối hợp thu NSNN và công tác quản lý chi thường xuyên NSNN trên địa bànTPHCM, đưa ra một số nhận diện rủi ro trong sử dụng NSNN TPHCM. Thông qua tính toán, phân tích số liệu thu, chi NSNN trên địa bàn TPHCM giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2023; khảo sát thực tế 510 mẫu về công tác thu, chi NSNN trên địa bàn và 40 mẫu phỏng vấn chuyên sâu các chuyên gia; kết quả cho ra các yếu tố tác động đến công tác thu, chi NSNN trên địa bàn. Từ đó, nhóm nghiên cứu với kỳ vọng đưa ra các giải pháp, khuyến nghị thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng quỹ NSNN như: tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với báo cáo kết quả thực hiện công tác thu NSNN; mở rộng và đa dạng hóa nguồn thu theo định hướng bền vững; nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các cơ quan trong quản lý thu; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác thu ngân sách; hoàn thiện công tác lập, thẩm tra, phân bổ, chấp hành, quyết toán dự toán chi thường xuyên NSNN; phát huy vai trò kiểm tra, thanh tra công tác quản lý chi thường xuyên NSNN; nâng cao trách nhiệm của Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách trong công tác quản lý tài chính tại đơn vị.
Abstract
In the context of rapid socio-economic development and the growing demand for improved public spending efficiency, enhancing the management of the State Budget Fund (SBF) has become essential to ensure transparency, effectiveness, and sustainability in the use of public financial resources. The objective of this study is to assess the current status of coordination of state budget collection and management of regular state budget expenditures in Ho Chi Minh City (HCMC), and to identify some risks in the use of the HCMC state budget. Through calculation and analysis of state budget revenue and expenditure data in HCMC from 2019 to 2023; surveying 510 samples of state budget revenue and expenditure in the area and 40 samples of in-depth interviews with experts; the results show factors affecting state budget revenue and expenditure in the area. From this, the research team expects to propose practical solutions and recommendations to improve the effectiveness of management and use of the State budget fund such as: strengthening decentralization and delegation of authority associated with reporting on the results of State budget collection; expanding and diversifying revenue sources in a sustainable direction; improving the effectiveness of coordination between agencies in revenue management; enhancing the application of information technology in budget collection; perfecting the work of preparing, examining, allocating, implementing and settling regular expenditure estimates of the State budget; promoting the role of checking and inspecting the management of regular expenditures of the State budget; enhancing the responsibility of the Head of the budget-using unit in financial management at the unit.
Từ khóa
Ngân sách nhà nước; Rủi ro; Quản lý quỹ ngân sách nhà nước
Chi tiết bài viết
Lĩnh vực kinh tế (JEL Codes)
H61 - Budget • Budget Systems - National Budget, Deficit, and Debt, H72 - State and Local Budget and Expenditures - H76 - State and Local Government: Other Expenditure Categories - State and Local Government • Intergovernmental Relations
Tài liệu tham khảo
Allen Schick (1964). Control Patterns in State Budget Execution. Journal of Public Administration Review, 24(2), 97-106. https://www.jstor.org/stable/973452.
Amos, D. (2008). The impact of new technologies in public financial management and performance. International Monetary Fund Working Paper.
An Nhi (2022). Những bước đi cơ bản giúp Kho bạc Nhà nước Đà Nẵng tiến tới Kho bạc Số. Thời báo Tài chính Việt Nam. https://thoibaotaichinhvietnam.vn/nhung-buoc-di-co-ban-giup-kho-bac-nha-nuoc-da-nang-tien-toi-kho-bac-so-113099.html
Bộ Tài chính (2016). Thông tư số 328/2016/TT-BTC ngày 26/12/2016 hướng dẫn thu và quản lý các khoản thu ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước. https://chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=188329
Bộ Tài chính (2017). Thông tư số 77/2017/TT-BTC ngày 28/7/2017 hướng dẫn chế độ kế toán ngân sách nhà nước và hoạt động nghiệp vụ kho bạc nhà nước. https://chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=191601
Bộ Tài chính (2021). Quyết định số 1924/QĐ-BTC ngày 30/9/2021 Ban hành kế hoạch cải cách hành chính giai đoạn 2021 - 2025. https://files.thuvienphapluat.vn/uploads/FilePDFUpload/594621.pdf?vv=103000
Bộ Tài chính (2024). Thông tư số 17/2024/TT-BTC ngày 14/3/2024 của Bộ Tài chính hướng dẫn kiểm soát, thanh toán các khoản chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 5 năm 2024. https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=209904
Chính phủ (2015). Nghị định số 130/2005/NĐ-CP ngày 17/10/2005 quy định chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế, kinh phí quản lý hành chính đối với cơ quan nhà nước. https://vanban.chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=14927
Chính phủ (2020). Nghị định số 11/2020/NĐ-CP ngày 20/01/2020 quy định về thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực Kho bạc Nhà nước. https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=198941
Chính phủ (2021). Nghị định số 60/2021/NĐ-CP ngày 21/06/2021 quy định cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập. https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=203429
De Lorena, A. L. F., & Costa, A. P. C. S. (2024). PRisk-MM: a public sector risk management maturity model for Brazilian public organisations. Journal of Risk Research, 27(1), 46-62. https://doi.org/10.1080/13669877.2023.2293039.
Dương Đăng Chinh (2007). Giáo trình quản lý tài chính công. NXB. Tài chính.
Hải Đăng (2022, ngày 21 tháng 11). Tỉnh Bình Dương bảo đảm quản lý thu, chi ngân sách cao và bền vững. Tạp chí Cộng sản. https://tapchicongsan.org.vn/web/guest/thai-nguyen/-/2018/826701/view_content
Hoàng Thị Thúy Nguyệt (2017). Giáo trình Quản lý thu ngân sách nhà nước. NXB. Tài chính.
Hoàng, L. D. (2024, ngày 10 tháng 7). Quản lý chi ngân sách địa phương và kinh nghiệm cho Thành phố Hà Nội. Tạp chí Tài chính.
International Monetary Fund (2007). Manual on fiscal transparency. IMF Publications.
Kho bạc Nhà nước TPHCM (2019, 2020, 2021, 2022, 2023). Báo cáo thu chi ngân sách nhà nước.
Lê Thị Mận (2010). Lý thuyết tài chính tiền tệ. NXB. Lao động xã hội.
Lê Vũ Minh & Nguyễn Văn Anh (2023). Giải pháp thúc đẩy số hóa hồ sơ kiểm soát chi ngân sách nhà nước (NSNN) qua KBNN, hướng tới Kho bạc số trên địa bàn TPHCM. Đề tài cấp Bộ mã số KB-24/HCM-2022. Bộ Tài chính
N. Yu. Melnychuk, N. О. Parfentseva, І. O. Melnychuk (2019). Statistical Assessment of the Budget Management Effectiveness When Drawing Up, Reviewing and Approving the State Budget. Journal of Sustainability, 86 (3), 38-46. https://su-journal.com.ua/index.php/journal/article/download/253/230.
Nguyễn Đăng Dờn (2009). Lý thuyết tài chính tiền tệ. NXB. Đại học quốc gia HCM
Nguyễn Ngọc Hải (2019), Kinh nghiệm quản lý, phân bổ và sử dụng ngân sách cho dự án đầu tư xây dựng cơ bản. Tạp chí Tài chính. https://tapchitaichinh.vn/kinh-nghiem-quan-ly-phan-bo-va-su-dung-ngan-sach-cho-du-an-dau-tu-xay-dung-co-ban.html.
Nguyễn Thị Thúy (2021). Cơ sở lý luận và kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước theo kết quả đầu ra. Tạp chí Tài chính. https://tapchikinhtetaichinh.vn/co-so-ly-luan-va-kinh-nghiem-quan-ly-ngan-sach-nha-nuoc-theo-ket-qua-dau-ra-36637.html
Nguyễn Văn Quang (2023). Đổi mới phương pháp phân tích hoạt động nghiệp vụ KBNN trong bối cảnh mới [Đề tài KH & CN cấp bộ, Bộ Tài chính]. Hà Nội
OECD (2014). Budgeting Practices and Procedures in OECD Countries. OECD Publishing.
Phạm Quang Hùng (2022). Hoàn thiện kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước cấp huyện nhằm phòng ngừa rủi ro trên địa bàn TPHCM. Tạp chí Kinh tế và Dự báo, 29. https://kinhtevadubao.vn/hoan-thien-cong-tac-kiem-soat-chi-thuo-ng-xuyen-qua-kho-bac-nha-nuoc-chuong-my-tp-ha-noi-21405.html
Phan T. T. H. & Nguyễn, T. T. T. (2024). Minh bạch ngân sách nhà nước của chính quyền địa phương cấp tỉnh hiện nay. Tạp chí điện tử Lý luận Chính trị. https://lyluanchinhtri.vn/minh-bach-ngan-sach-nha-nuoc-cua-chinh-quyen-dia-phuong-cap-tinh-hien-nay-5522.html.
Quốc hội (2015). Luật ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13 ngày 25/6/2015. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-chinh-nha-nuoc/Luat-ngan-sach-nha-nuoc-nam-2015-281762.aspx
Sử Đình Thành và Vũ Thị Minh Hằng (2008). Nhập môn tài chính – tiền tệ. NXB. Lao động Xã hội.
Thủ tướng Chính phủ (2007). Quyết định số 138/QĐ-TTg, ngày 21/8/2007 về Chiến lược phát triển KBNN (KBNN) đến năm 2020. Thủ tướng Chính phủ (2007). https://chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=150202&tagid=6&type=1
Thuy, H. T., & Lim, S. (2023). The determinants of fiscal transparency in Vietnamese local governments. Lex Localis, 21(1), 45–62.
Trần Thị Lan Hương (2015). Kinh nghiệm quản lý ngân sách của một số nước. Tạp chí Tài chính, 11(1). https://stc.hue.gov.vn/diem-bao-tai-chinh/kinh-nghiem-quan-ly-ngan-sach-cua-mot-so-nuoc.html
Vân Hà (2017). Thanh tra chuyên ngành Kho bạc tại Đà Nẵng: Chậm để chắc từng bước một. Thời báo Tài chính Việt Nam. https://thoibaotaichinhvietnam.vn/thanh-tra-chuyen-nganh-kho-bac-tai-da-nang-cham-de-chac-tung-buoc-mot-58004.html
Vũ Ngọc Cường & Trần Thị Điểm (2023). Nghiên cứu phương thức hậu kiểm trong kiểm soát chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước (KBNN) Thanh Hóa. Đề tài cấp Bộ mã số KB-11/TH-2022. Bộ Tài chính
World Bank & Government of Vietnam (2017). Vietnam Public Expenditure Review: Fiscal Policies towards Sustainability, Efficiency, and Equity. Washington, DC: The World Bank.
World Bank (2014). Vietnam fiscal transparency review: Analysis and stakeholder feedback on state budget information in the public domain. Washington, DC: World Bank.
World Bank (2016). Fiscal Management Reform for Middle-Income Vietnam. Washington, DC: The World Bank.