Các yếu tố tác động đến kim ngạch xuất khẩu gỗ Việt Nam: Phân tích bằng mô hình trọng lực

Tóm tắt

Nghiên cứu này phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam (mã HS 44) sang 10 quốc gia thành viên Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) trong giai đoạn 2003–2022, dựa trên khung mô hình trọng lực. Đối tượng nghiên cứu là hoạt động xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản, Canada, Australia, Mexico, Chile, Malaysia, Singapore, New Zealand, Peru và Brunei. Dữ liệu bảng gồm 200 quan sát (10 quốc gia × 20 năm), phản ánh đặc trưng kết hợp giữa không gian và chuỗi thời gian. Các phương pháp hồi quy được sử dụng gồm OLS, FEM, REM và GLS. Kết quả chỉ ra rằng, dân số nước nhập khẩu, việc tham gia CPTPP và chỉ số hiệu suất logistics (LPI) có tác động tích cực đến kim ngạch xuất khẩu gỗ, trong khi khoảng cách địa lý có ảnh hưởng tiêu cực. Các phát hiện nhấn mạnh vai trò của tự do hóa thương mại trong khuôn khổ hiệp định CPTPP, cũng như tầm quan trọng của hiệu quả logistics trong nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu. Nghiên cứu khuyến nghị cần tận dụng tốt các ưu đãi thuế quan từ hiệp định CPTPP, ưu tiên các thị trường có chỉ số LPI cao và tăng cường đầu tư vào logistics nội địa nhằm thúc đẩy xuất khẩu gỗ.

Abstract

This study examines the determinants of Vietnam’s export turnover of wood and wood products (HS code 44) to ten CPTPP member countries from 2003 to 2022, using a gravity model framework. The focus is on Vietnam’s exports to Japan, Canada, Australia, Mexico, Chile, Malaysia, Singapore, New Zealand, Peru, and Brunei. The dataset comprises 200 panel observations (10 countries × 20 years), capturing both cross-sectional and time-series dimensions. The analysis employs regression methods including OLS, FEM, REM, and GLS. Results show that the importing country’s population size, CPTPP participation, and the Logistics Performance Index (LPI) significantly and positively influence Vietnam’s wood exports, while geographical distance has a negative effect. These findings highlight the importance of trade liberalization under CPTPP and logistics efficiency in improving export competitiveness. Based on the results, the study recommends that Vietnam fully utilize tariff preferences under CPTPP, prioritize markets with high LPI scores, and invest in domestic logistics infrastructure to enhance export performance.