Bất định chính sách kinh tế và chất lượng báo cáo tài chính của các ngân hàng

Tóm tắt

Mục đích bài viết - Nghiên cứu này đánh giá tác động của bất định chính sách kinh tế toàn cầu (GEPU) đến chất lượng báo cáo tài chính của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam trong giai đoạn 2008–2024, qua đó làm rõ phản ứng về minh bạch tài chính của ngân hàng khi bất định chính sách gia tăng.

Thiết kế/phương pháp luận/cách tiếp - Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng không cân bằng của 36 ngân hàng thương mại, dữ liệu tài chính từ FiinPro và chỉ số GEPU do Baker và cộng sự (2016) công bố. Mô hình dữ liệu bảng động được ước lượng bằng phương pháp GMM hệ thống; mức độ kém minh bạch được đo lường thông qua phần dư từ mô hình dự phòng rủi ro tín dụng.

Kết quả nghiên - Kết quả cho thấy, GEPU có mối quan hệ ngược chiều và có ý nghĩa thống kê với mức độ kém minh bạch trong báo cáo tài chính. Khi bất định chính sách gia tăng, các ngân hàng có xu hướng cải thiện minh bạch tài chính nhằm duy trì niềm tin thị trường và hình ảnh hoạt động lành mạnh.

Hàm ý/hạn chế của nghiên cứu - Kết quả hỗ trợ việc tăng cường giám sát minh bạch tài chính trong bối cảnh bất định gia tăng. Nghiên cứu còn hạn chế về phạm vi 36 ngân hàng, cách đo lường chất lượng báo cáo tài chính chủ yếu qua mức độ kém minh bạch và việc sử dụng GEPU toàn cầu thay vì bất định chính sách trong nước; các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng mẫu và bổ sung các thước đo thay thế.

Điểm độc đáo/đóng góp của bài viết - Nghiên cứu bổ sung bằng chứng định lượng về mối quan hệ giữa GEPU và minh bạch báo cáo tài chính ngân hàng trong bối cảnh thể chế đặc thù của Việt Nam, một nền kinh tế mới nổi có thị trường tài chính chưa phát triển toàn diện.

Ý nghĩa thực tiễn - Kết quả gợi ý các cơ quan quản lý tăng cường giám sát chất lượng công bố thông tin, đồng thời các ngân hàng nên xem minh bạch tài chính là một chiến lược quản trị rủi ro trong điều kiện bất định gia tăng.

Ý nghĩa về khía cạnh xã hội - Việc nâng cao tính minh bạch của báo cáo tài chính góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư và hỗ trợ ổn định hệ thống tài chính.

Abstract

Purpose - This study investigates the impact of Global Economic Policy Uncertainty (GEPU) on the financial reporting quality of Vietnamese commercial banks over the period 2008–2024, thereby examining how banks adjust financial transparency when policy uncertainty increases.

Study design/methodology/approach - The study uses an unbalanced panel of 36 commercial banks, with financial data obtained from FiinPro and the GEPU index developed by Baker et al. (2016). A dynamic panel model is estimated using system GMM, while financial opacity is measured using the residual from a loan-loss provisioning model.

Findings - GEPU is negatively and significantly associated with financial opacity. When policy uncertainty increases, banks tend to enhance financial reporting transparency to maintain market confidence and a sound operational image.

Research limitations/implications - The findings support stronger supervision of financial transparency during periods of heightened uncertainty. The study is limited by its sample of 36 banks, its primary reliance on financial opacity as a proxy for reporting quality, and the use of global rather than domestic policy uncertainty; future studies may broaden the sample and employ alternative measures.

Originality/contribution - The study adds quantitative evidence on the relationship between GEPU and bank financial reporting transparency in the institutional setting of Vietnam, an emerging economy with an underdeveloped financial market.

Practical implications - The findings suggest that regulators should strengthen oversight of financial disclosure quality and that banks should regard transparency enhancement as a risk-management strategy when uncertainty rises.

Social implications - Greater financial reporting transparency can help strengthen investor confidence and support financial-system stability.