Đo lường tác động của hiệp định thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Israel

Tóm tắt

Mục đích bài viết – Đo lường tác động của VIFTA đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Israel và đánh giá tác động tạo lập, chuyển hướng thương mại.

Thiết kế/phương pháp luận/cách tiếp cận – Sử dụng dữ liệu WITS giai đoạn 2015–2024 và mô hình cân bằng cục bộ WITS-SMART để mô phỏng kịch bản xóa bỏ thuế quan; thực hiện thêm kiểm định độ nhạy.

Kết quả nghiên cứu – Xuất khẩu thủy sản dự kiến tăng 32,09%, tương đương 26,005 triệu USD; trong đó tạo lập thương mại đạt 96,67% và chuyển hướng thương mại 3,33%. Tôm đông lạnh và tôm chế biến có mức tăng nổi bật.

Hàm ý/hạn chế của nghiên cứu – Cần tận dụng ưu đãi thuế quan đồng thời nâng cao SPS, Kosher, chuỗi cung ứng lạnh và giá trị gia tăng. Nghiên cứu tương lai nên xem xét tác động dài hạn, hàng rào phi thuế quan, logistics và sử dụng CGE hoặc mô hình trọng lực động.

Điểm độc đáo/đóng góp của bài viết – Cung cấp bằng chứng thực nghiệm đầu tiên trong nghiên cứu về tác động của VIFTA đối với xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Israel và lượng hóa riêng tác động tạo lập, chuyển hướng thương mại bằng WITS-SMART.

Ý nghĩa thực tiễn – Cung cấp cơ sở định lượng cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp xây dựng chiến lược tận dụng VIFTA để mở rộng xuất khẩu thủy sản sang Israel.

Ý nghĩa về khía cạnh xã hội – Góp phần thúc đẩy sản xuất, phát triển chuỗi giá trị thủy sản, nâng cao thu nhập người sản xuất và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Abstract

Purpose – To measure the impact of VIFTA on Vietnam's seafood exports to Israel and assess trade creation and trade diversion effects.

Study design/methodology/approach – Utilizes WITS data (2015–2024) and the WITS-SMART partial equilibrium model to simulate tariff elimination scenarios; includes sensitivity analysis.

Findings – Seafood exports are projected to increase by 32.09% (equivalent to USD 26.005 million), with trade creation accounting for 96.67% and trade diversion for 3.33%. Frozen and processed shrimp show significant growth.

Research limitations/Implications – Stakeholders should leverage tariff preferences while enhancing SPS compliance, Kosher certification, cold chain capabilities, and value-added processing. Future research should examine long-term impacts, non-tariff barriers, and logistics, utilizing CGE or dynamic gravity models.

Originality/contribution – Provides the first empirical evidence regarding VIFTA's impact on Vietnam's seafood exports to Israel and quantifies trade creation and diversion effects using the WITS-SMART model.

Practical implications – Offers a quantitative basis for policymakers and businesses to formulate strategies for leveraging VIFTA to expand seafood exports to Israel.

Social implications – Contributes to boosting production, developing the seafood value chain, increasing producers' incomes, and supporting economic growth.